in Politika, Turkish, Turkish Politics, Türkiye, Twitter, Twitter Analysis

Yorumcu Olarak TBMM

Çalışmamın bu kısmında milletvekillerin Ocak 2013 ile Ocak 2015 arası gerçekleşen önemli olaylar üzerine attığı tweet’leri inceliyorum. Ve şu sorulara cevap veriyorum:

  1. Bir halkın ülkesindeki hangi olaylara ne kadar önemi verdiğini nasıl ölçebiliriz ?
  2. Önemli olaylara yorumlarını seçmeniyle hemen aracısız paylaşan vekiller ve partiler kimlerdir?
  3. Partilerin kendilerine has (gündemde tutmak istediği) konuları nasıl tespit edebiliriz ?
  4. Vekillerin gündem belirleme çabalarını (agenda-building) nasıl ölçebiliriz?

Veriyi Tanıyalım

Bir NeDiyor Haberi

Bir NeDiyor Haberi

Çalışmadaki temel veri kaynağımız nediyor.com haber sitesi. Özet bir şekilde haberi okurlarına sunan (üç beş paragrafta, yorum katmadan) bu sitenin asıl orjinalitesi ise haberin altında konu ilgili o ülkedeki ünlülerin (medyatik kişilerin) haber değeri taşıyan tweetlerini listelemesi (bkz yandaki figür). Yani veri kümemiz her ünlünün her bir tweet’ini içermiyor, sadece NeDiyor editörlerinin takip ettiği 1300 ünlünün manşet olan haberlerle ilgili yaptığı yorumları (tweetleri) kümemize dahil.

Ocak 2013’te hizmete giren bu site halen yayına devam etmektedir. Ben Ocak 2015’te o güne kadarki tüm haberleri kopyalayarak temelde 3 tablo oluşturdum:

  1. Tweep tablosu (TR, EN)
  2. Tweet tablosu (nediyor)
  3. Haber tablosu (başlıkiçerik)

Çalışmadaki tüm verileri CSV formatı halinde burada bulabilirsiniz.

Farklı mesleklerdeki ve meşreplerdeki ünlülerin yorum yaptığı haberler çeşitlilik gösterdiği gibi her bir habere yapılan yorum sayısı da oldukça değişkenlik arz ediyor. Gazeteciler, sanatçılar, politikacılar, sporcular, akademisyenler farklı konulara farklı miktarlarda yorumda bulunuyorlar. Bu noktada merak edilen ilk istatistik son iki yılda en çok yorum alan haberlerin ne olduğu.

Elit teorisine göre toplum bazı olaylar hakkında net bir fikre sahip olamıyor, ancak elitlerin görüşlerini benimsiyor. Bu teoriye dayanarak diyebiliriz ki tüm halkın nabzını tutmaya çalışmaktansa elitlerin nabzını tutmak da bir halkın ülkesindeki hangi olaylara ne kadar önem/tepki verdiğini ölçmemizi sağlayabilir (Araştırma Sorusu 1).

Aşağıdaki grafikte ünlülerin günlük toplam yorum (tweet) miktarı gösteriliyor (Yorum sayısının çok olduğu günlerdeki en fazla yorum alan haber grafiğe eklendi):

Böylece N=1300’lük bir örneklem kümesi ile yukarıdaki grafiğe göre son iki yılda Türkiye’de yaşanan en önemli hadiseleri tespit edebiliriz:

  1. Taksim Gezi Parkı olayları
  2. Soma maden faciası
  3. 17-25 Aralık hadiseleri
  4. Cumhurbaşkanlığı seçimi
  5. Twitter yasağı

Bu 1300 haber değeri taşıyan ünlülerin nasıl seçildiği NeDiyor tarafından belirtilmemiş. Bu ünlülerin kimler olduğu ve hangi meslek gruplarından olduklarına dair iki grafik oluşturdum. Geçtiğimiz iki yıllık süre içerisindeki ünlülerin haber yorum performansı (hangi ünlünün ne kadar haber değeri taşıyan tweet attığı) şu şekilde (Sağ alttaki ‘play with this data’ linki tıklanarak tam ekran yapılabilir, fareyle spesifik zaman aralıklarına zoom yapılabilir):

Ünlülerin meslek gruplarına dağılımı ise şöyle (Tam ekran daha iyi görünüyor, imlecinizi sütunun üzerine getirdiğinizde bireylerin Twitter hesap isimleri beliriyor):

Yorumcu Olarak TBMM

Çalışmamın bu kısmında ise sadece milletvekillerin Ocak 2013 ile Ocak 2015 arası gerçekleşen önemli olaylar üzerine attığı tweet’leri inceliyorum. Nediyor.com sitesi bu süreçte 12,000 haber yayınlamasına rağmen, vekillerden hiçbiri bu haberlerden yaklaşık 5000 tanesi üzerine hiç yorumda bulunmamış. Her parti için tweep (aktif Twitter kullanıcısı) sayısı, son iki yılda atılan tweet sayısı ve de yorum yapılan haber sayıları şu şekilde:

Parti Tweep Tweet Haber
AKP 75 6678 2747
CHP 58 14228 4925
MHP 13 3039 2133
HDP 17 1140 753
Bgmsz 4 1915 1471
TBMM 167 27000 6839
Toplam 1.300 170.000 12.000

 

Öncelikle belirtmeliyim ki nediyor.com 167 vekilin twitter hesabını takip ediyor. Buna göre parti başına düşen twitter kullanıcısı yüzdesi (tweep[[tweep, aktif twitter kullanıcısı demektir.]] sayısı / sandalye sayısı) şu şekilde:

Yukarıdaki grafikte vekil sayılarını kıyaslarken aşağıdakinde partilerin tweet sayılarına bakıyoruz. Vekillerin son iki senede attıkları haber yorum tweetlerini partilere göre gruplayıp sonuçları iki şekilde normalize ettim; i) Sandalye sayısı, ii) Nediyor.com tarafından indexlenen vekil sayısı:

Vekilleri bireysel bazda ele alacak olursak, veri kümemizdeki herbir vekilin son iki senede haber değeri taşıyan tweet miktarları (Turuncu: AKP, Kırmızı: CHP, Mor: HDP, Yeşil: MHP, Turkuaz: Bağımsız) :

Katılımcı demokrasinin önemli bir ilkesi seçilenlerin duygu ve düşüncelerini seçmeniyle paylaşması ve onlarla iletişim halinde olmaya devam etmesi. Vekillerin bu noktadaki performansını ortaya koyan ve 2. araştırma sorumuz olan ‘Önemli olaylara yorumlarını seçmeniyle hemen aracısız paylaşan vekiller ve partiler kimlerdir?’ sorusunu da bu grafikle cevaplayabiliriz.

En Çok Yorum Yapılan Olaylar

Bir de vekillerin hangi olaylar üzerine yorum yaptığına bakalım. Aşağıdaki tablolalar üç sütundan oluşuyor. İlk sütun nediyor.com’un olayı haberleştirilirken kullandığı başlık, ikinci sütun olayın (haberin) tarihi, üçüncü sütun da o olayla ilgili tweet atan (yorum yapan) vekil sayısını gösteriyor.

Meclis Geneli

Olayları, olay başına yorum yapan vekil sayısına göre sıralarsak aşağıdaki tablo karşımıza çıkıyor. Bu tablodaki haberlerin çoğu bir olayın yıldönümü, vekillerin bu günlerde tebrik veya anma mesajı attıklarını görüyoruz.

TBMM

Parti Bazında Yorumlamalar

Burada herbir parti için o partinin olaylarla ilgili yorum yapan vekil sayısının diğerlerinin toplamından farkına bakıyoruz. Böylece hem partilerin diğerlerinden daha fazla konuştuğu konuları tespit ediyor, hem de her bir partinin en negatif ‘not aldığı’ olaylara bakarak o partinin vekillerinin hangi konuları konuş(a)madıklarını görüyoruz. Böylece 3. araştırma sorumuz olan ‘Partilerin kendilerine has (gündemde tutmak istediği) konuları nasıl tespit edebiliriz ?’ sorusunu cevaplamış oluyoruz.

AKP

AKP

CHP

CHP

MHP

MHP

HDP

HDP

Bağımsız

Independent

TBMM Ortak Yorumcu Ağı

‘Vekillerin gündem belirleme çabalarını (agenda-building) nasıl ölçebiliriz?’ sorusunu cevaplayabilmek için, her bir nokta bir vekil, her bir çizgi de bağladığı vekillerin yorum yaptıkları ortak olay sayısı olacak şekilde TBMM ortak yorumcu ağını oluşturdum. Eğer iki vekilin ortak yorum yaptıkları bir olay yoksa, o iki vekil bir bağ ile bağlı değiller. İlk grafikteki vekiller mensubu oldukları politik grubun rengiyle renklendirildi.

Force Atlas modeli ile çizilmiş bu grafikteki kümeleşmelere bakacak olursak umum vekillerin partisindeki diğer arkadaşlarıyla aynı konular üzerine yorum yaptığı çıkarılabilir. Bu durumu ‘konu sahipliğinin’ (issue ownership) bir göstergesi olarak da değerlendiribiliriz. Buna benzer, hatta daha sıkı bir guruplaşmayı Amerikan meclisi üzerinde yapmış olduğum çalışmada da görmüştük.

Vekillerin ismini görmek ve ağı daha detaylı inceleme için interaktif grafiğe bakabilirsiniz.

Turuncu: AKP, Kırmızı: CHP, Yeşil: MHP, Mor: HDP, Turkuaz: Bağımsız

TBMM_org

Sosyal ağlardaki grupları tespit etmekte kullanılan bazı algoritmalar mevcut. Mesela sizin facebook grubunuzda işteki arkadaşlarınız bir grup, üniversiteden arkadaşlarınız başka bir grup olarak belirebilir. Çünkü işteki arkadaşlarınız kendi aralarında bağlı, eski(mez) arkadaşlarınız da kendi aralarında bağlı olduğu için ego-ağınızda kümelenmeler olması kaçınılmaz oluyor.

Aşağıdaki grafikteki renkler ise bu ağ üzerine uygulanmış bir grup tespit algoritmasının sonuçlarını gösteriyor. Bu algoritma tüm ağı (vekillerin gerçek partilerini bilmeden), kendince en ideal şekilde gruplara ayırıyor.

Amerikan meclisi üzerinde yapmış olduğum çalışmada görülen örtüşme kadar olmasa da vekillerin gerçek partilerini büyük oranda tutturan bir sonuç ile karşı karşıyayız. Modülerite temelli bir algoritma ile tespit edilen üç grup (renkleri çoğunluğunun mensup olduğu partiye göre verdim, MHP diğerlerinin arasında erimiş):

TBMM_mod

İlk olarak bu ağa bakarak çıkaracağımız sonuç, yorum yapılan haberlerde vekiller arasında gruplaşmaların olduğu ve grupların kabaca da olsa vekillerin partileriyle örtüştüğü. Yani partilerin gündem belirleme çabaları olduğu sonucuna ulaşabiliriz.

Bu çalışmayı da anlattığım Ankara Gazeteciler Cemiyetine yapmış olduğum sunum (sayfa 8’den itibaren):

Gelecek Çalışma

‘Konu sahipliği’ (issue ownership) teorisi, aday, seçmeni (ülkenin problemleri arasında) kendisinin daha iyi halledebileceği problemlerin daha önemli olduğuna ve bunun seçiminin yapıldığına ikna edebilirse seçim kampanyası etkilidir der. Yani seçim kampanyasında parti, çözmekte daha samimi olarak göründüğü problemleri gündemde tutarak seçmenin bu problemle ilişkilendirdiği partiye oy atmasını sağlamaya çalışır.

 

Çalışmanın tüm veri ve kodları Github’ta

İlgili ipython notebook analiz kodları ve görselleri için ayrıca bakınız: http://talhaoz.com/news/

 

Not#1: Meclis sitesinde yer alan bilgilerden derlenen veri seti için bkz

Not#2: twitter’daki TBMM özet rapor (aralik,  kasim pdf)